Düşün Yazıları
"Fikirlerin ve devrimlerin ışığında, meşaleci kalemlerden dökülen entelektüel düşünce yazıları."
Kemalizm
Cumhuriyet'in Işığında Eğitim
Cumhuriyetin ilanından sonra ele aldığı eğitim içler acısı hâldeydi. Karşı karşıya olunan manzara şu şekildeydi: eskimiş ve geçerliliği kalmamış yöntemler ile eğitim veren kurumlar, birbirinden bağımsız sistemsiz eğitimler, yabancı ve azınlık okullarının kendi ideolojilerine bağlı eğitim ve propagandaları, okuryazar nüfusun azlığı...
Felsefe
Ütopyalara Yeni Bir Bakış
Sizden bir ütopya, o hayalinizdeki düzeni, yaratmanızı istemiş olsaydım kusursuz bir bütün ortaya koyacağınız aşikârdır. Oysa düşündünyanızın ortaya koyduğuna kıyasla gerçek kusursuz mudur? Ya da şöyle diyelim: Aklınızın ürünü gerçek olabilecek kadar kusurlu mu? Hiç sanmıyorum.
Diğer
Dijital Teknolojilerin Gaspı
Daha yaklaşık 70 yıl öncesinde bir odaya anca sığdırdığımız bilgisayarlar geldiğimiz noktada artık arabamıza, salonumuza, masamıza, cebimize, bileğimize sığar/yer bulur oldu. Teknolojinin insanlara ulaşması gelişimi ile doğru orantılı gerçekleşmiştir. Transistörün icadından sonra tüm insanlığı saran yeni etkileşim, yeni bilgi, yeni ihtisas, yeni mücerret vasıf tüm ihtişamı ile parlıyordu.
Edebiyat
Çocuk
Bu yazı bir çocuğun, benim çok yakından tanıdığım ama hâlâ kendisini keşfetmekte olduğum çocuğun, hayat hikâyesini aktaracak. Belki siz de bu çocuğu çok iyi tanıyorsunuzdur. Okurken her kelimede anlam aramanızı, bu gerçek hikâyenin benim elimden geçerek ne aktarmaya çalıştığını anlamaya çalışmanızı rica ediyorum.
Kemalizm
Kemalist Devrim ve Türk Ulusu
Kemalizm, ulusal birliği sağlamak için dayanışmanın hakim olduğu kaynaşmış bir Türk ulusu oluşturmaya çabalamıştır. Devrimimizle beraber başarılı sonuçlar veren çabalar hâlâ etkisini göstermektedir. Ulusal birlik bu uğurda ancak sınıfların ortak katılımı ile mümkün olabilirdi. Bahsi geçen ortak katılım ise eşit şartlar ve haklar tarif etmekteydi. Kemalizm gereken tarifi “devlet sosyalizmi” ya da daha özel hâli ile “solidarizm”de bulmuştur.
Tarih
Araç veya Amaç Olarak Şiilik
Bu yazıda, Şii İslam'ı ya da daha doğru bir ifadeyle İslamiyet’teki çeşitli heterodoks inançları ve bunların İslam tarihinde "iktidara giden yollar" olarak kullanımını inceleyeceğim. Şiilik’i anlayabilmek için bu mezhebi benimsemiş ve güçleri nispetince benimsetmeye çalışmış üç siyasi yapıdan; Fatımiler’den, Büveyhiler’den ve Karmatiler’den bahsedeceğim. Bu üç siyasi yapının Şiiliği neden benimsediği sorusu ile hangi noktaya kadar Şiilik anlayışlarının aynı veya benzer kaldığı ve sonrasında da hangi noktada farklılaşmaya başladığı bu yazının cevap vermeye çalışacağı iki ana soru olarak kabul edilebilir.
Tarih
1908'den Cumhuriyet'e Uzanan Devrimlerin Ortak Noktaları
Modernleşme, toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik alanlarda geleneksel yapılar yerine daha rasyonel, bilimsel ve evrensel değerlere dayalı kurumların benimsenmesini ifade eder. Bu dönüşüm, Batı Avrupa'da aydınlanma düşüncesi, Sanayi Devrimi ve Fransız Devrimi ile şekillenmiş, birey merkezli, seküler ve akılcı bir toplum idealini temel almıştır. Osmanlı İmparatorluğu'na ise modernleşme daha çok bir tepkiyle, yani Batı karşısında yaşanan askeri ve siyasal gerilemenin yarattığı krizle sirayet etmiştir. Bu nedenle Osmanlı bağlamında modernleşme, çoğu zaman bir ilerleme arayışından ziyade bir çöküşü durdurma refleksi olarak gelişmiştir.
Tarih
Yunan Askerlerinin Gözünden Büyük Taarruz
Gazi Mustafa Kemal Paşa Büyük Taaruz için şu cümleleri kurmuştu; Hayatımın en bahtiyar anı, Yunan ordularını Afyonkarahisar ve Dumlupınar Meydan Muharebeleri'nde imha ettiğim ve memleketimin kurtulduğunu bildiğim andı...
Tarih
Cumhuriyet'in İlanına Giden Süreç: Bir Fikrî Devrimin Anatomisi
1919, sadece bir işgal yılı değildi; aynı zamanda bir uyanış yılıydı. Amasya Genelgesi’nde “Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” cümlesi ilk kez duyulduğunda, aslında Cumhuriyet’in ilk kelimeleri söylenmişti sadece adı konmamıştı. O dönem kimse “Cumhuriyet” demeye cesaret edemiyordu, ama herkes “artık bir şeylerin eskisi gibi olmayacağını” hissediyordu.
Tarih
Kurtuluşun Karargahından Cumhuriyetin Kalbine: Ankara
Başkent seçimi, iktidarın kendisini hangi tarihsel zemin üzerinde yeniden kurduğunu gösteren açık bir siyasî beyandır. Bu nedenle yeni devletler, eski merkezlerle birlikte yalnızca şehirleri değil, o şehirlerin temsil ettiği iktidar ilişkilerini de geride bırakmak zorunda kalır.
Kemalizm
Özgürlük Konfor Değildir / Bir Kemalist Ütopya Denemesi
Ütopyalar çoğu zaman gerçeklikten kaçmanın zarif bir yolu olarak görülür. İnsanlar ütopya kurar çünkü dünya yorucudur; çünkü yaşadıkları düzen onlara yetmez. Ancak Ahmet Ağaoğlu’nun Serbest İnsanlar Ülkesinde adlı eseri, bu alışıldık kaçış çizgisinin dışında durur. Bu metin, okuru daha rahat bir hayata değil, daha zor bir hayata çağırır.
Kemalizm
Propaganda: Görünmez Hükümet ve Milli Egemenlik
Takvimler 1928 yılını gösterdiğinde, Sigmund Freud’un yeğeni Edward Bernays, iletişim dünyasında taşları yerinden oynatacak o meşhur cümlesini kuruyordu: "Zihinlerimizin ve alışkanlıklarımızın bilinçli ve zeki bir şekilde manipüle edilmesi, demokratik bir toplumun temel unsurlarından biridir." Bernays’e göre, kitlelerin kaotik doğasını dizginlemek için adını hiç duymadığımız, yüzünü hiç görmediğimiz bir azınlık, bizim adımıza neyi seveceğimize, neye inanacağımıza ve neyi tüketeceğimize karar vermeliydi. O, buna "Görünmez Hükümet" diyordu.
Kemalizm
Kemalist Anatomi; Konforun Ötesinde, Propagandanın Üstünde
"Beden konforla çürür, zihin propagandayla teslim alınır. Bu kuşatmanın ortasında ayakta kalan yegâne kale akıl ve iradedir. Kemalist ütopya uzak bir gelecekte değil; tam da rehaveti ve manipülasyonu reddeden bu sarsılmaz insan anatomisinde hayat bulur."
Kemalizm,Siyaset
Kemalist Türkiye ile Zogist Arnavutluk
Türkiye’de cumhuriyet temelli millet egemenliği hedeflenirken, Arnavutluk’ta monarşi altında “cumhuriyetçi eğilimli bir otorite” inşa edildi. Kemalist sistem devrimci ve ilerici temellerle inşa edilirken, Zogist modernleşme daha çok pragmatik ve kişisel iktidara dayalıydı.
Kemalizm,Felsefe,Siyaset
Solidarizm, Varoluşçuluk ve Kemalizm
Kemalist modernleşme, bireyin özgür iradesini inkâr etmeksizin, topluma karşı görevlerini merkeze alan solidarist (aynı zamanda korporatist) bir yaklaşımı benimsemiştir.
Siyaset
CHP, KEMALİZM VE YAKIN SİYASET
Cumhuriyet Halk Partisi, Türkiye siyasetinin yalnızca en eski partilerinden biri değil aynı zamanda bir fikrin, bir felsefenin ete kemiğe bürünmüş hâlidir. O fikir, Mustafa Kemal Atatürk’ün “akla ve bilime dayalı bir toplum” hedefinin politik karşılığı olan Kemalizm’dir. Altı ok, yalnızca bir amblem değil bir milletin yeniden inşa sürecinde izlediği yol haritasıdır: Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Laiklik, Devletçilik, Devrimcilik ve Milliyetçilik. Bu ilkeler, modern Türkiye’nin siyasal karakterini şekillendiren ideolojik pusulalardır.