Düşün Yazıları

1908'den Cumhuriyet'e Uzanan Devrimlerin Ortak Noktaları

Modernleşme, toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik alanlarda geleneksel yapılar yerine daha rasyonel, bilimsel ve evrensel değerlere dayalı kurumların benimsenmesini ifade eder. Bu dönüşüm, Batı Avrupa'da aydınlanma düşüncesi, Sanayi Devrimi ve Fransız Devrimi ile şekillenmiş, birey merkezli, seküler ve akılcı bir toplum idealini temel almıştır. Osmanlı İmparatorluğu'na ise modernleşme daha çok bir tepkiyle, yani Batı karşısında yaşanan askeri ve siyasal gerilemenin yarattığı krizle sirayet etmiştir. Bu nedenle Osmanlı bağlamında modernleşme, çoğu zaman bir ilerleme arayışından ziyade bir çöküşü durdurma refleksi olarak gelişmiştir.

Yunan Askerlerinin Gözünden Büyük Taarruz

Gazi Mustafa Kemal Paşa Büyük Taaruz için şu cümleleri kurmuştu; Hayatımın en bahtiyar anı, Yunan ordularını Afyonkarahisar ve Dumlupınar Meydan Muharebeleri'nde imha ettiğim ve memleketimin kurtulduğunu bildiğim andı...

Kurtuluşun Karargahından Cumhuriyetin Kalbine: Ankara

Başkent seçimi, iktidarın kendisini hangi tarihsel zemin üzerinde yeniden kurduğunu gösteren açık bir siyasî beyandır. Bu nedenle yeni devletler, eski merkezlerle birlikte yalnızca şehirleri değil, o şehirlerin temsil ettiği iktidar ilişkilerini de geride bırakmak zorunda kalır.

Cumhuriyet'in İlanına Giden Süreç: Bir Fikrî Devrimin Anatomisi

1919, sadece bir işgal yılı değildi; aynı zamanda bir uyanış yılıydı. Amasya Genelgesi’nde “Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” cümlesi ilk kez duyulduğunda, aslında Cumhuriyet’in ilk kelimeleri söylenmişti sadece adı konmamıştı. O dönem kimse “Cumhuriyet” demeye cesaret edemiyordu, ama herkes “artık bir şeylerin eskisi gibi olmayacağını” hissediyordu.

Cumhuriyet'in Işığında Eğitim

Cumhuriyetin ilanından sonra ele aldığı eğitim içler acısı hâldeydi. Karşı karşıya olunan manzara şu şekildeydi: eskimiş ve geçerliliği kalmamış yöntemler ile eğitim veren kurumlar, birbirinden bağımsız sistemsiz eğitimler, yabancı ve azınlık okullarının kendi ideolojilerine bağlı eğitim ve propagandaları, okuryazar nüfusun azlığı...

Cumhuriyet Dönemi'nde Halkçılık ve Dayanışmacılık

Cumhuriyet’in kurucu kadroları, özellikle Léon Bourgeois ve Émile Durkheim gibi Fransız düşünürlerden etkilenmiş; liberal bireyciliğin toplumu atomize eden yönünü ve sosyalizmin sınıf mücadelesine dayalı yapısını reddederek, dayanışmacı bir toplum modeli inşa etmeyi amaçlamışlardır. Bu modelde halk, yalnızca siyasi bir özne değil; aynı zamanda ortak sorumluluk bilinciyle birbirine bağlı bireylerden oluşan bir “ahlaki cemaat”tir.

Cumhuriyet'in Felsefesi ve Gençliğin Vazifesi

İlelebet Cumhuriyet.

Emperyalizme Karşı Sarsılmaz Bir İrade

Mustafa Kemal Atatürk'ün emperyalizme karşı olan kararlılığı.

Cumhuriyet ve Halkevleri

Bir Sabah Top Atışıyla